Jeuk en nog meer jeuk krijg ik van het woord ‘opvoeding’. Mijn voorkeur gaat uit naar vóórleven!
Wat betekent opvoeding? Kennis, vaardigheden, normen en waarden aan andere overbrengen? Je hoort regelmatig van die verschrikkelijke, in mijn ogen, nietszeggende uitspraken: “Dat hoort bij je opvoeding”, “Dat meisje is niet opgevoed!”, “Zo hoort het niet!”  Waarom willen wij als ouder alles zo graag bepalen voor onze kinderen?

Aanleren of vóórleven van normen en waarden

Wij (Marc en ik) vinden dat een kind als ware zichzelf mag ontdekken. Ze mag zelf de wereld onderzoeken en wij sturing geven over de dingen die in deze wereld niet getolereerd worden, zoals elkaar pijn doen. Puur door begrip, uitleg, voorbeelden en ruimte te geven, zodat ze zichzelf verder kunnen ontdekken wat ze uiteindelijk zelf belangrijk vinden en hoe ze zelf ook behandeld willen worden.

Normen en waarden hoef je in mijn ogen in principe niet ‘aan’ te leren. (Nu is mijn uitspraak gebaseerd op kinderen uit een gemiddeld gezin zonder extreme rugzak, die vanaf baby af aan bij je in huis wonen. En niet op kinderen die al veel verschrikkelijke dingen hebben meegemaakt waardoor ze wellicht meer en andere bijsturing nodig zullen hebben)  Wanneer je deze normen en waarden zal vóórleven, neemt een kind vanzelf jouw manieren mee en zal deze bewust en onbewust naleven.

Vóórleven gaat via een ontdekkingsreis. Op deze trip ontdekken ze daarbij nog veel en veel meer dan alleen datgene wat je als ouder voor ogen hebt.  Helaas nemen wij deze trip aan extra ontdekkingen vaak al af voordat ze eraan begonnen zijn. Denk aan de tafelmanieren. Niet knoeien! Niet met je handen eten! Zit eens recht! Eet met je vork! Pas op, anders valt het op de grond!

“Elke avond namen we deze grondige poetsbeurt voor lief”

De ontdekkingsreis van vastvoedsel

Onze dochter hebben wij vanaf 6 maanden groenten gegeven geïnspireerd op ‘Kleintjes’ en ‘Rapley’. We legden dit op haar bordje neer, precies hetzelfde zoals bij ons. Wij hebben haar nooit verteld wat ze hiermee hoort(?) te doen. Onze dame wist precies wat ze met haar groenten op haar bord kon doen.

Ze pakte de groente in haar hand en taste dit af met haar mond. Prachtig de natuur! De ontdekkingsreis was begonnen… “ik voel iets in mijn hand”, “ik zie een kleur”, “ik voel een structuur”, “het heeft een bepaalde vorm”, “het kan uit mijn hand vallen, maar ook terug op dat platte ding op tafel of op de grond of op mijn slabber of als ik heen en weer beweeg… vliegt het uit mijn hand en belandt het in mama’s haar! Leuk!” Elke avond namen we de grondige poetsbeurt voor lief, zodat zij deze ervaringen kon beleven. Het eten vloog soms door de kamer, we wezen haar terug op haar bordje en schonken er verder geen aandacht aan. Marc en ik aten elke avond rustig verder en genoten (meestal) stilletjes van deze smerige baby, dreumes en uiteindelijk peuter!

Moeilijke fases

We lieten haar bakjes uitlikken, zó schoon dat ze weer terug in de kast gezet konden worden. Wij hebben haar nooit geleerd dat ze met mes en vork moest/kon eten. Haar voorbeelden zaten altijd aan tafel. We aten met onze monden dicht en met mes en vork.  Vóórleven! Natuurlijk komen er fases voorbij dat ze bij haar ik-eet-met-mijn-mond-open-moment was aangekomen en dan negeerden we dat met soms enorme moeite. Soms benoemden we dat er vast en zeker nog meer in haar mond paste. En dan zei ze stellig, “nee, dat past niet mama!”

Of toen ze bij de ik-eet-vandaag-alleen- met-mijn-handen-fase was beland. Het bestek werd dan volledig genegeerd, waardoor je op het einde niet meer wist waar je het had, omdat je prachtige engelachtige dochter verandert was in een spaghettimonster. Dit is vast heel herkenbaar! Opnieuw aten wij dan door zoals elke dag en gingen door met onze visie; vóórleven. Wel hadden Marc en ik op dit soort momenten enige moeite het oogcontact met elkaar te vermijden, om vervolgens niet in een slappe lach te eindigen waardoor al onze credits in voorleven verloren zouden gaan. Het eten is altijd een feest geweest. Uiteindelijk met 1,5 jaar at ze met gemak van haar vork en lepel zonder te knoeien. Nu is ze 3 en eet (haast elke dag) met mes en vork, ze snijdt alles zelf door want ze is super trots dat ze dit kan.

“ ‘Voorleven’ dat is ons vervangende woord voor ‘opvoeding’.”

Waarom mag je niet knoeien en met je handen eten?

Niet knoeien! Niet met je handen eten! Zit eens recht! Eet met je vork! Pas op, anders valt het op de grond! Hebben we vaak in onze omgeving gehoord. So what? Wat is hier de functie van? Kinderen doen het uiteindelijk toch en vinden jouw reactie vaak zo leuk en interessant dat ze het vaker gaan doen. Waarom zou je al die energie verspillen? Je moet alsnog alles poetsen en daarnaast eindig je na elke maaltijd gefrustreerd.

Terwijl je ook kan genieten van alle leerprocessen die ze doormaken, omdat jij als ouder deze kinderen de ruimte geeft. Je moet het tenslotte toch na elke maaltijd opruimen wanneer ze in zo’n fase terecht zijn gekomen! Waarschijnlijk ben je nog minder tijd kwijt met het laatste. We hebben al zo weinig tijd met onze kinderen en het gezin, waarom ook nog frustraties opwekken als dit averechts werkt? Voorleven kost ons geen extra tijd, mits je consequent bent 😉

“Voorleven” dat is ons vervangende woord voor “opvoeding”. Opvoeding is in onze ogen negatief, bepalend en alsof het zo hoort. Wat hoort zo? Je bepaald als ouder niet de normen en waarden voor je kind. Wij vinden dat je als ouder ruimte moet creëren om je kind hun eigen normen en waarden te ontdekken en sturing te geven. Als je hierbij jouw eigen normen en waarden voorleeft, nemen ze deze onbewust mee in hun reis en zullen deze voortleven of wellicht aanpassen als ze hier aan toe zijn. Ouders willen dat hun kinderen altijd rustig, attent, gezellig, zoet en beleefd zijn, oftewel zich gedragen als volwassenen. Maar waarom? We nemen dan zoveel leerprocessen en creativiteit weg van de kinderen. Wij moeten de kinderen en hun mogelijkheden bewonderen aangezien wij als volwassenen dit vrijwel allemaal al verloren zijn.

Vóórleven ipv opvoeden

Dat is onze visie. Vóórleven door ouders, grootouders, familie, vrienden, maar ook door scholen. Vanaf het 4e jaar zijn ze minimaal 45% overgeleverd aan een ander dan de ouder zelf, vanwege school, opvang enz. Ik geloof enorm in minder vertellen hoe iets ‘hoort’ gericht op opvoeding, maar door (onbewust) te laten zien, en dus vóór te leven, dit veel meer effect zal hebben.

Leef vóór vanuit je hart (Volg jij je hoofd? Of het ritme van je hart?) ,behandel een ander zoals je zelf behandelt wil worden, handel uit goede wil en in vertrouwen, toon begrip en leg uit waarom je bepaalde keuzes maakt. Als ouder (maar ook als grootouder, familielid, oppas, opvang of docent) ondersteun je je kind in het wegwijs maken in deze wereld met hun eigen talenten en keuzes.

“Vertrouw erop dat je goed hebt voorgeleefd”

Omgaan met de keuzes van je kind

En ja, natuurlijk is dit moeilijk als ouder en zullen de keuzes van je kind soms echt anders zijn dan die van jou. Maar is dat erg? Want wat een zelfvertrouwen laat je kind daarmee zien door eigen keuzes te maken! Vertrouw erop dat je goed hebt voorgeleefd.

Ik denk ook dat dit onvoorwaardelijke liefde is met daarnaast alle steun geven die ze nodig hebben. Wanneer je kind dit ervaart zal het sneller de juiste keuzes maken en zich minder afzetten omdat het bewegingsruimte heeft omdat er niet TEVEEL grenzen voor hen bepaald worden.

Ik zal nog vaak met mijn eigen dilemma’s terugkomen op dit onderwerp, want dit is absoluut moeilijk, onvoorspelbaar en interessant hoe onze dochter haar eigen weg zal kiezen, en hoe veel vrijheid we werkelijk geven…

Hoe denk jij over opvoeding?

Liefs Jelske

Author

Write A Comment