Begrip tonen en begrepen voelen, wat is dat een geweldig fijn gevoel! Of het nu na een emotionele inzinking is of na onenigheid op je werk. Begrip ontvangen is een cadeautje. Maar ook begrip tonen zorgt voor een ontzettend fijn gevoel. Helaas is deze eigenschap niet bij iedereen vanzelfsprekend, daarom noem ik het elke keer weer een cadeautje, want wat kan ik gefrustreerd raken als het begrip ver te zoeken is in een bepaalde situatie. Herken je dit ook?

Aangezien ik zelf dol ben op deze begripvolle cadeautjes, probeer ik zelf ook in alle situaties zo begripvol mogelijk te reageren. Ik zeg; ‘zo begripvol mogelijk’, want er glipt ook wel eens een momentje tussen door waarin me dit absoluut niet lukt. En die momentjes hebben mij uiteindelijk inzicht gegeven dat begrip tonen een eigenschap is die je jezelf eigen kan maken.

“Ik begrijp je, alleen ben ik het niet eens met je standpunt.”

Begrip hebben is absoluut niet hetzelfde als het eens zijn met iemand. Ik denk dat het gevoel daarvan wel héél erg dicht bij elkaar ligt, zeker als de frustraties op beginnen te lopen. “Ik begrijp je, ik ben het alleen niet eens met je standpunt.” Dit is mijn favoriete zin in zo’n situatie, zo koppel ik het persoonlijke los van het probleem. Maar is het zo makkelijk?

Volwassen verwachten begrip

Bij volwassenen ontstaat er vaak frustratie bij onbegrip, een ruzie is vaak het gevolg. Ik denk dat de meeste ruzies vooral bij partners ontstaan door onbegrip. Je hoeft het niet eens met elkaar te zijn, zolang je maar begrip toont en je best doet om de andere te begrijpen. Begrip wil iedere volwassenen hebben, een vorm van erkenning. En hoe zit dat dan bij kinderen?

“Wij verwachten veel van onze kleintjes”

Verdienen kinderen eigenlijk begrip?

Ook kinderen zijn, net als volwassenen, dol op begrip. Erkenning van hun bestaan en aanwezigheid. Helaas lukt het veel ouders niet om dit veelvuldig te geven. Wij verwachten veel van onze kleintjes, vaak meer dan ze zelf aankunnen, waardoor ook frustratie bij hen ontstaat. Hebben volwassenen meer recht op begrip dan kinderen?  Volwassen vragen veel begrip aan hun kind en het kind mag zich meestal aanpassen aan de situatie. Maar andersom?

Waarom ouders het moeilijk vinden om voor hun kinderen begrip te tonen weet ik niet precies. Is het de macht die volwassenen vast willen houden? Bang om toe te geven aan hun kind? Te weinig tijd? Door eigen opvoeding? Omdat de rest van de wereld het anders doet? Door drukte van dagelijkse bezigheden? Gestoord worden in een bepaalde situatie?

Kinderen verdienen begrip, maar worden vaak niet begrepen.  Er word meestal onvoldoende geluisterd en gekeken naar een kind.

Herkenbaar? Ik merkte laatst op dat ik steeds vaker in een flinke strijd belandde met mijn meisje. Blijkbaar werkte mijn reactie averechts?! Ik ben dol op analyseren en dit was ook weer zo’n projectje waarbij deze strijdmomenten mijn gedachten elke keer opnieuw passeerden. Waardoor ontstaat er strijd? Wat frustreert mij? Wat frustreert haar? Is ze moe? Ben ik moe? Heeft ze honger? Heb ik honger? En zo passeren alle vragen mijn gedachten. Hoe zou ik dat vinden als ik zo oud zou zijn of na zo’n lange dag bij de kinderopvang of als ik zo groot zou zijn of als mijn mama zo vaak ‘nee’ zou zeggen of omdat het  gewoon zo hoort?! Toen dacht ik aan een moment 30 jaar geleden…

 “Onbegrip is, denk ik, het meest frustrerende gevoel van een kind.”

Een prachtig kunstwerk

Ik was 4 jaar en zat in de kleuterklas. Een grote school, er gebeurde veel en dat vond ik leuk maar tegelijkertijd ook spannend en overweldigend. Ik was ook toen al enorm in de ban van kleur, verf, stiften en ander materiaal waarmee je dingen kon versieren en vrolijker kon maken. Op een dag pakte ik de kleurtjes en begon aan een super saaie, witte, papieren meetlat die in de klas hing. Er stonden vormpjes en plaatjes op. Allemaal in het zwart wit.

Ik kleurde deze prachtig binnen de lijntjes in met de mooiste kleuren, totdat de juf plotseling bij mij stond en mij de wind van voren gaf. Dit was absoluut niet acceptabel en ik mocht niet zomaar ergens op tekenen. Ik eindigde met straf in de hoek. Ze eindigde haar tirade met: “Dat ik er maar eens goed over na moest denken, wat ik had gedaan”. Dat gevoel herinner ik me nog als gister… Vernederd en vooral onbegrepen.

Creativiteit kreeg een flinke deuk

Het ergste was dat ik niet begreep wat ik fout deed, want ik wilde deze super saaie zwart witte meetlat alleen maar opvrolijken. Puur zodat deze er niet meer zo saai bij hing in de klas. Alles had een kleur in de kleuterklas, we kregen altijd kleurplaten die er hetzelfde uitzagen, zwart wit, en die mocht ik wel inkleuren… waarom deze niet? Ik dacht er vanuit mijn perspectief over na met het brein van een 4-jarige, zoals de juf vroeg, maar dit zullen niet de gedachten zijn geweest die de juf voor ogen had. J

In deze situatie was er geen enkel begrip vanuit de juf richting mij en ik mocht niet aangeven waarom ik het deed. Hierdoor was ik bang geworden voor mijn creativiteit en het zien van mogelijkheden, omdat ik ‘de hoek’ echt als verschrikkelijk heb ervaren en dacht dat ik iets gruwelijk fout had gedaan. Blijkbaar had ik iets fout gedaan maar begreep er totaal niets van. In mijn ogen heeft deze aanpak van de juf dus behoorlijk averechts gewerkt. In mijn ogen zacht uitgedrukt.

Het frustrerende gevoel van onbegrip

Onbegrip is, denk ik, het meest frustrerende gevoel voor een kind. Volwassenen bepalen al enorm veel in hun leven. De kinderen hebben dit te accepteren ook als ze niet weten waarom er iets van het verwacht wordt. We vergeten telkens opnieuw dat de kinderen goed willen doen en zijn van nature. En hun acties niet gericht zijn om ons te pesten of een hak te zetten en zeker niet in de leeftijd 0 – 4 jaar.

“Jij hebt als volwassenen niet méér recht om van alles te eisen van je kind wanneer jouw dag gewoon shit was”

Dit verhaal geeft weer dat dit ene moment op de kleuterschool mij beperkte in creatieve keuzes die ik in de jaren daarna ging maken. Gelukkig werd ik thuis behoorlijk vrij gelaten om toch een soort inhaalslag te maken. Maar wat ik duidelijk wil maken met deze anekdote is; dat bij vóórleven het vooral óók om begrip gaat van beide kanten. Soms is dit ontzettend moeilijk, zeker wanneer je moe en geïrriteerd bent door werk of andere omstandigheden. Je kind heeft ook een reden waarom hij of zij een bepaald gedrag toont. Jij hebt als volwassenen niet méér recht om van alles te eisen van je kind wanneer jouw dag gewoon shit was. Wellicht was de dag van jouw kind in zijn beleving veel erger. Begrip tonen. Door vóór te leven. Zo zal jouw kind zich uiteindelijk veel begripvoller naar andere kunnen opstellen. Hoe fijn is dat om iemand in je omgeving te hebben die begrip toont!

Voorleven

“Voorleven” komt vaak terug in mijn blog Opvoeden = voorleven. In plaats van “opvoeding” gebruiken wij het woord “voorleven”. Opvoeding is in onze, Marc en mijn, ogen negatief, bepalend en alsof het zo hoort. Wat hoort zo? Je bepaald als ouder niet de normen en waarden voor je kind. Wij vinden dat je als ouder ruimte moet creëren om je kind hun eigen normen en waarden te ontdekken. Als je hierbij jouw eigen normen en waarden vóór leeft, nemen ze deze onbewust mee in hun reis en zullen deze voortleven of wellicht aanpassen als ze hier aan toe zijn.

Is een kind volwassen of een volwassen kind?

Ouders willen dat hun kinderen altijd rustig, attent, gezellig, zoet en beleefd zijn, oftewel zich gedragen als volwassenen. Maar waarom? We nemen dan zoveel leerprocessen en creativiteit weg van de kinderen. Wij moeten de kinderen en hun mogelijkheden bewonderen aangezien wij als volwassenen dit vrijwel allemaal al verloren zijn, omdat onze omgeving en vooral school dit voor een groot deel voor ons bepaald had. Kinderen mochten niet buiten deze grenzen gaan dat hoorde niet, dan kreeg je straf terwijl je misschien de beste bedoelingen had. Er werd vrijwel nooit gekeken vanuit (de mogelijkheden) het kind of begrip getoond.

“Leef vóór vanuit je hart.”

Vóórleven, dat is waar ik voor sta. Vóórleven door ouders, grootouders, familie, vrienden, maar ook door scholen. Vanaf het 4e jaar zijn ze minimaal 50% overgeleverd aan de docent. Ik geloof er enorm in wanneer we minder vertellen hoe iets hoort, gericht op opvoeding, maar door (onbewust) te laten zien, dit veel meer effect zal hebben. Door bijvoorbeeld begrip te tonen en contact te maken met het kind.

Leef vóór vanuit je hart en volg het ritme van je hart, behandel een ander zoals je zelf behandelt wil worden, handel uit goede wil en in vertrouwen, toon begrip en leg uit waarom je bepaalde keuzes maakt. Als ouder (of andere verzorger) ondersteun je je kind in het wegwijs maken in deze wereld met hun eigen talenten en keuzes.

“Ik zie dat je verdrietig bent”

De eenvoudigheid van begrip

Hoeveel tijd en energie kost het werkelijk om even begrip te tonen voor je kleintje. Een knuffel, een kus en lieve woordjes die de situatie van je kindje beschrijven. “ik zie dat je verdrietig bent”, “Ik zie inderdaad dat je pijn hebt aan je teen”, “Ik merk dat je het vervelend vind dat ik even geen tijd hebt” en ga zo maar door. Dit heeft niet alleen positief effect op je kind, ik word zelf ook altijd rustig van zo’n moment, mijn frustratie van de strijd is weg en je hebt beide begrip voor elkaars situatie. Zo komen we beide even tot bezinning en is de strijd verdwenen. Dit kost minder energie en tijd, dan de strijd met elkaar aan te gaan. Wel kost dit een aantal strijdvolle momenten om dit onder de knie te krijgen. Maar heerlijk als het dan lukt!

Wanneer en hoe heb jij voor het laatst begrip getoond?

Liefs Jelske

Author

Write A Comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.